เรื่องโดย : ชูเกียรติ  จูมทอง

คุณรู้หรือไม่ว่า น.ส. 3. น.ส. 3 ก. และโฉนดที่ดิน แตกต่างกันอย่างไร 

เนื่องจากที่ดินเป็นทรัพย์สินที่มีค่า และสามารถใช้ประโยชน์ได้หลายลักษณะ เช่น เพื่ออยู่อาศัย, เกษตรกรรม, อุตสาหกรรม, ใช้เป็นหลักประกัน รวมถึงเป็นเครื่องแสดงถึงฐานะทางการเงิน และความเป็นอยู่ของคนในสังคม เป็นต้น โดยที่ดินแต่ละประเภทนั้นจะมีเอกสารสิทธิ์ที่แตกต่างกันออกไป ซึ่งมีอยู่หลายประเภทที่คุณรู้จักและคุ้นเคย และในที่นี้จะขอกล่าวถึงความสำคัญของที่ดินแต่ละประเภทที่คุณควรจะรู้เพิ่มเติมดังนี้

• ส.ค.1 คือ ใบแจ้งการครอบครองที่ดิน เป็นเพียงหลักฐานการแจ้งความต่อทางราชการว่าคุณกำลังครอบครองที่ดินแปลงใดอยู่ ไม่ใช่หนังสือแสดงกรรมสิทธิในที่ดินแต่อย่างใด และไม่สามารถจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์ในที่ดินนั้นได้ แต่สามารถแสดงเจตนาว่าจะสละการครอบครองในที่ดินนั้นให้แก่ผู้รับโอนได้เท่านั้น ทั้งนี้ ส.ค.1 สามารถใช้เป็นหลักฐานประกอบการยื่นขอออกโฉนดที่ดิน หรือ น.ส.3 หรือ น.ส. 3 ก.ได้ ก็ต่อเมื่อทางราชการมีการประกาศโครงการออกโฉนดที่ดินทั่วประเทศ หรือเมื่อมีการยื่นขอออกโฉนดที่ดิน หรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์เฉพาะราย
  
• น.ส. 2 คือ หนังสือแสดงความยินยอมให้ครอบครองและทำประโยชน์ในที่ดินเป็นการชั่วคราวจากทางราชการ ซึ่งผู้มีใบจับจองจะต้องจัดการทำประโยชน์ในที่ดินให้ได้อย่างน้อย 75%ของที่ดินที่จัดให้ภายในระยะเวลา 3 ปี โดยสิทธิดังกล่าวไม่สามารถโอนให้ผู้อื่นได้ ซึ่งเมื่อทำประโยชน์ตามเงื่อนไขข้างต้นครบกำหนดเวลาแล้ว จึงจะมีสิทธินำมาขอออก น.ส.3 หรือ น.ส. 3ก. หรือโฉนดที่ดินได้
  
• น.ส. 3 คือ หนังสือคำรับรองจากพนักงานเจ้าหน้าที่ว่าได้ทำประโยชน์ในที่ดินแล้ว โดยที่ดินได้มีการรังวัด และจัดทำแผนที่ของที่ดินแล้ว
  
• น.ส. 3 ก. คือ หนังสือคำรับรองจากพนักงานเจ้าหน้าที่ว่าได้ทำประโยชน์ในที่ดินนั้นแล้ว แต่แตกต่างจาก น.ส. 3 ตรงที่ มีการรังวัดและจัดทำแผนที่ของที่ดินนั้นจากภาพระวางรูปถ่ายทางอากาศเรียบร้อยแล้ว
  
• โฉนดที่ดิน คือ หนังสือสำคัญแสดงกรรมสิทธิในที่ดิน โดยมีความหมายรวมถึงโฉนดแผนที่ โฉนดตราจอง และตราจองที่มีการประทับตราว่า "ได้ทำประโยชน์แล้ว" ซึ่งออกให้ตามกฎหมายเก่า แต่ก็ถือว่ามีกรรมสิทธิในที่ดินเช่นเดียวกัน ทั้งนี้ผู้ที่เป็นเจ้าของโฉนดที่ดินจะ มีกรรมสิทธิในที่ดินนั้นอย่างสมบูรณ์ สามารถใช้สิทธิในที่ดินได้เต็มที่ มีสิทธิในการจัดจำหน่าย รวมถึงมีสิทธิในปกป้องและขัดขวางไม่ให้คนอื่นเข้ามาละเมิดสิทธิของตนในที่ดินนั้นด้วย